— Yürütme maddesidir.
TRABZON MİLLETVEKİLİ LÜTFİ GÖKTAŞ VE İKİ ARKADAŞI İLE SİVAS MİLLETVEKİLİ AZİMET KÖYLÜOĞLU'NUN TEKLİFİ Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve işleyişi Hakkında Kanun Tasarısı I. — BÖLÜM Genel Esaslar Mahkemenin Görevi :
MADDE 1. — Adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili bir «Uyuşmazlık Mahkemesi» kurulmuştur.
özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunlu olması halinde, eğer hakemlik görevi hâkim tara fından yerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre, yukardaki fıkrada yazılı adli veya idari yargı merciierinden sayılır.
Mahkemenin Kuruluşu :
MADDE 2. — Uyuşmazlık mahkemesi, bir başkan ile altı asıl ve altı yedek üyeden kuruludur. Başkan Anayasa Mahkemesince kendi asıl ve yedek üyeleri arasından seçilir. Bir asıl bir yedek üye hukuk genel ku ruluna katılan Yargıtay Başkan ve üyeleri, bir asıl bir yedek üye de ceza genel kuruluna katılan Yargıtay Başkan ve üyeleri arasından, Yargıtay Büyük Genel Kurulunca, iki asıl iki yedek üye Danıştay dava daireleri ile memurların ceza işlerine bakan dairenin başkan ve üyeleri, bir asıl ve bir yedek üye Askeri Yargıtay Baş kan ve üyeleri, bir asıl ve bir yedek üye de Askeri Yüksek tdarc Mahkemesinin hâkim niteliğine sahip üyeleri arasından, kendi genel kurullarınca seçilir.
Başkanın Görevi :
MADDE 3. — Uyuşmazlık mahkemesi işlerinin yönetim ve yürütülmesi, başkanın ödevidir. Başkanın mazereti halinde, Anasaya Mahkemesince kendi asıl ve yedek üyeleri arasından dönem başına görevlendire cek bir üye, ujuşmazhk mahkemesine başkanlık eder.
Başkan ve Üyelerin Görev Süresi :
MADDE 4. — Uyuşmazldi mahkemesinin başkan ve üyeleri, dört yıllık bir dönem için seçilirler; ancak yeni seçim tamamlanıncaya kadar eski kurulun görevitlevam eder.
Dönem içinde açılacak başkanlık veya üyeliklere aynı usulle yenileri seçilir. Bu suretle seçilenler, yeri ne seçildikleri hâkimin süresini tamamlarlar.
Görev dönemleri sona eren hâkimler, yeniden seçilebilirler.
Seçimler, dört yıllık dönemin bittiği yılın Temmuz ayında yapılır. Seçimi tamamlanan yeni kurul, 6 Ey lülde göreve başlar.
Mahkemenin Toplantı Yeri, Tarihi ve Toplanma Denemi:
MADDE 5. — Mahkeme, en az ayda bir kez Anayasa Mahkemesi binasında toplanır. Başkan, gerekti ğinde mahkemeyi daha erken toplantıya çağırabilir. Her iki durumda da toplantı gündemi, en az üç gün önce, raporlarla birlikte hâkimlere, başsavcı veya başkanunsözcülerinden uyuşmazlıkla ilgili olanlara ulaştırılır.
Başkan, mahkemeye gelen işlerden tutuklu, tedbirli olanlarla yürütmenin durdurulması istemli bulunanlar gibi acele nitelikte olanların adli tatilden önce bitirilmesi için gerekli tedbirleri alır.
Toplantı dönemi, her yıl 6 Eylülde başlar, 19 Temmuzda biter.
Başsavcıların, BaşkanunsÖzcülerinin Düşüncelerini Bildirmeleri ve Toplantıya Katılmaları :
MADDE 6. — ilgili olan cumhuriyet başsavcısı, başkanunsözcüsü, görüşlerini yazılı olarak bildirirler.
Bunlar, gerekli gördükleri veya mahkemece gerekli görülen durumlarda toplantılara gelerek sözlü açıklama da bulunurlar, oya katılamazlar.
Birinci fdtrada anılan görevliler, bu kanuna göre yapacakları bütün işlemleri, kanunlar gereğince yardım cıları olan kişilere yaptırmaya yetkilidirler.
Bu kanunda sözü geçen başsavcılar deyimi, cumhuriyet başsavcısı ile Askeri Yargıtay Başsavcısının; başkanunsözcüleri deyimi de Danıştay Başkanunsözcüsü i!e Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanunsözcüsü;
ilgili başsavcı deyimi konusuna göre bir uyuşmazlıkla ilgili bulunan cumhuriyet başsavcısı veya Askeri Yar gıtay Başsavcısını; ilgili başkanunsözcüsü deyimi ise konusuna göre uyuşmazlıkla ilgili bulunan Danıştay Başkanunsözcüsünü veya Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanunsözcüsünü anlatır.
Dava ve İşlere Bakmanın Caiz Olmadığı Haller :
MADDE 7. — Uyuşmazlık mahkemesi başkan ve üyeleri;
1. Kendilerine ait olan veya kendilerini ilgilendiren dava ve işlere;
2. Aralarında evlilik bağı kalkmış olsa bile eşinin, kan veya sıhriyet yönünden usu! füruunun, dördün cü dereceye kadar (Bu derece dahil) kan yönünden ve sıhriyeti doğuran evlilik kalkmış olsa bile üçüncü de receye kadar (Bu derece dahil) sıhriyet yönünden civar hısımlarının veya aralarında evlatlık bağı bulunan kim selerin dava ve işlerine;
3. Dava ve iş sahiplerinin vekili, vasisi veya kayyımı sıfatıyla hareket ettiği dava ve işlere:
4. Hâkim, savcı, hakem sıfatıyla bakmış veyahut tanık veya bilirkişi olarak beyanda bulunmuş olduğu dava ve işlere;
5. îstişari mütalaa ve kanaat beyan etmiş olduğu dava ve işlere;
Bakamazîar.
Çekinme :
MADDE 8. — Uyuşmazlık mahkemesi başkan ve üyelerinin yedinci maddede yazılı sebeplere dayanarak davaya veya işe bakmaktan çekinmeleri halinde, uyuşmazlık mahkemesi, çekinme isteğinde bulunan başkan ve üyenin de iştirakiyle, konu hakkında kesin karar verir. Ancak, çekinme isteğinde bulunan Başkan veya üye oylamaya katılamaz.
Mahkeme Kurulunun toplanmasına mani olacak sayıda üyelerin çekinme istekleri dinlenmez.
Başkan ve Üyelerin Reddi :
MADDE 9. — Uyuşmazlık Mahkemesi Başkan ve üyelerinin reddine dair istemler, reddedilen üye katıl maksızın Uyusmazhk Mahkemesince incelenir ve bu mahkemece ret konusu hakkında kesin karar verilir.
Uyuşmazlık Mahkemesinin toplanmasına engel olacak sayıda başkan ve üyenin reddine ilişkin istekler dinlenemez.
II. — BÖLÜM Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurma Yollan ve İnceleme Kuralları Uyuşmazlık Çıkarma :
MADDE 10. — Uyusmazhk çıkarma; adli* idari veya askeri bir yargı merciinde açılmış oîan davada ile ri sürülen görev itirazının reddi üzerine, ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcüsü tarafından görev konusunun incelenmesinin Uyusmazhk Mahkemesinden istenmesidir.
Uyusmazhk çıkarma isteminde bulunmaya yetkili makam; reddedilen görevsizlik itirazı adli yargı yara rına ileri sürülmüş ise Cumhuriyet Başsavcısı, idari yargı yararına ileri sürülmüş ise Danıştay Başkanunsözcüsü, askeri ceza yargısı yararma ilerdi sürülmüş ise Askeri Yargıtay Başsavcısı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi yararına ileri sürülmüş ise bu mahkemenin başkanunsözcüsüdür.
Görev itirazının reddine ilişkin karara karşı itiraz yolunun açık bulunduğu ceza davalarında ret kararı kesinleşmeden uyuşmazlık çıkarma istenilemez.
Uyuşmazlık Çıkarılmayan Haller :
MADDE 11. — Aşağıdaki durumlarda uyuşmazlık çıkarılmaz.
a) Dava karara bağlanmış ve bu karar kesinleşmiş ise veya görevsizlik itirazım reddeden yargı yeri bu kararından dönerek görevsizlik karan vermiş ve bu karar kesinleşmiş ise;
b) Sulh, vazgeçme veya kabul ile dava sona ermiş ise.
Yargı Merciince Yapılacak İşlemler :
MADDE 12. — Görev itirazında bulunan kişi veya makam, itirazın reddine ilişkin kararın verildiği tarih ten, şayet bu karann tebliği gerekiyorsa tebliğ tarihinden, itiraz yolu açık bulunan ceza davalannda ise ret karanmn kesinleştiği tarihten başlayarak 15 gün içinde, uyuşmazldi çıkarılmasını istemeye yetkilli makama sunulmak üzere iki nüsha dilekçeyi itirazı reddeden yargı merciine verir.
Bu yargı mercii, dilekçenin bir nüshasını ve varsa ekleri yedi gün içinde cevabım bildirmesi için diğer tarafa tebliğ eder. Tebligat yapılan taraf, süresi içinde bu yargı merciine cevabım bildirmezse, cevap vermek ten vazgeçmiş sayılır.
Yargı mercii, kendisine verilen dilekçeyi, alman cevabı ve varsa belgeleri ile birlikte görevsizlik itirazı nın reddine ilişkin karar ile dayanağı belgenin asıl ve örneklerini, uyuşmazlık çıkarmak istemlinde bulunma ya yetkili makama gönderir.
Bir davada uyuşmazlık çıkarılması için yalnız bir kez başvurulabilir.
Uyuşmazlık Çıkarma İsteminde Bulunmaya Yetkili Makamca Yapılacak İşlemler :
MADDE 13. — Uyuşmazlık çıkarma konusundaki dilekçe ile ekleri kendisine ulaşan yetkili makam, ge rekirse gelen dilekçedeki veya eklerindeki eksiklikleri tamamlattıktan sonra, uyuşmazlık çıkarmaya yer ol madığı sonucuna varırsa, dileğin reddine karar verir. Bu karar, ilgili kişilere veya makama ve ilgili yargı merciine, hemen tebliğ olunur. Bu karara karşı hiç bir yargı merciine başvurulamaz.
Uyuşmazlık çıkanlmasını gerekli gördüğü durumlarda yetkili makam, dilekçe ve eklerinin kendisine ulaş tığı tarihten, şayet eksikleri tamamlatmak yoluna gitmiş ve bu erekle gönderdiği yazdan on gün geçmeden postaya vermiş ise eksikliklerin tamamlandığı tarihten başlayarak en geç on gün içinde düzenleyeceği ge rekçeli düşünce yazışım, kendisine gönderilen dilekçe ve ekleri ile birlikte Uyuşmazhk Mahkemesine yollar ve aynca Uyuşmazlık Mahkemesine başvurduğunu ilgili yargı merciine hemen bildirir.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, düşünce yazısıyla eklerini, görevsizlik itirazım reddeden yargı merciine göre iiglü bulunan Başsavcı veya Başkanunsözcüsüne tebliğ eder. Tebliği alan makam karşılık vermek is* terse, yedi gün içinde yazılı karşılığım vermekle ödevlidir.
Olumsuz Görev Uyuşmazlığı :
MADDE 14. — Olumsuz görev uyuşmazlığı bulunduğunun ileri sürülebihnesi için adli, idari veya askeri yargı mercilerinden ikisinin taraflan, konusu, maddi ve hukuki sebepleri bir olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veya kesinleşmiş olması gerektir.
Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca ve ceza davalannda ise aynca ilgili ma kamlarca ileri sürülebilir.
Uyuşmazlık Mahkemesince Yapılacak İşler :
MADDE 15. — Olumsuz görev uyuşmazhklannda ilgili kişi veya makam, son karan vermiş bulunan yargı merdine bu karann kesinleştiği tarihten başlayarak bir ay içinde iki nüsha dilekçe ile başvurulabilir.
Yargı mercii, dilekçenin bir nüshasını hukuk davalarında diğer tarafa, ceza davalarında ise sanığa, şayet başvuran sanık ise ilgili makama yedi gün içinde cevaplarım, varsa belgelerini de ekleyerek, vermek üze re tebliğ eder.
Yargı mercii, cevaplan aldıktan veya cevap süresi geçtikten sonra, evrakı, eğer süresinde cevap verilme miş ise bunu da belirterek kendisi adli veya askeri ceza yargı mercii olduğuna göre ilgili Cumhuriyet Baş savcıya, idari yargı merciin veya askeri yüksek idare mahkemesi olduğuna göre ilgili Başkamınsözcüsüne yollar.
Uyuşmazlık Mahkemesince Yapılacak İşlemler :
MADDE 16. — Evrakı alan Başsavcı veya Başkanunsözcüsü, dilekçede veya eklerinde eksiklik varsa tamamlattıktan sonra yedi gün içinde düzenleyeceği iki nüsha düşünce yazısıyla birlikte bunları Uyuşmaz lık Mahkemesine gönderir. Uyuşmazlık Mahkemesi bu kararlan yedi gün içinde düşüncesini bildirmek üzere uyuşmazlıkta ilk karan vermiş bulunan yargı yerine göre ilgili Başsavcıya veya Başkanunsözcüsüne yol lar.
Cevap süresi geçtikten veya süresinde verilmiş cevap geldikten ve dilekçe yahut eki olan belgelerde ek siklikler varsa taraflara veya yargı mercilerine bunlan tamamlattıktan sonra mahkeme görevli yargı mercii ni belirten karan verir.
Olumlu Görev Uyuşmazlığı ve Uygulanacak Usul :
MADDE 17. — Olumlu görev uyuşmazlığı; adli, idari veya askeri yargıya bağlı ayn iki yargı merciine açılan ve tarafları, konusu, maddi ve hukuki sebepleri aynı olan davalarda bu yargı mercilerinin her ikisi nin kendilerini görevli sayan kararlar vermiş olmaları, görev kararlarına karşı itiraz yolunun açık olduğu ce za davalarında bu kararlann kesinleşmiş bulunması durumunda meydana gelir.
Olumlu görev uyuşmazlığının çözülmesinde olumsuz görev uyuşmazlıklarına ilişkin usul kuralları, bu uyuşmazhklann özellikleri gözönünde tutularak uygulanır.
Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma istemini kapsayan dilekçe veya yazı üe eklerini alan ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcüsü Uyuşmazldt Mahkemesine başvurunca, durumu her iki yargı merciine hemen bildi rir.
Uyuşmazlık Mahkemesi Kararlarını Bekleme ve Sürelerin Durması :
MADDE 18. — Uyuşmazlık çıkarıldığı veya Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulduğu resmi yazı ile ken dilerine bildirilen yargı merdi, Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar davanın görülmesini ge ri bırakır ve zamanaşımı süreleri ile öbür kanuni süreler veya hâkimin verdiği süreler, işin yeniden incelen mesine başlanacağı güne kadar durur. Uyuşmazhk Mahkemesine başvurulduğunu bildiren yazının alındığı ta rihten başlamak üzere üç ay içinde bu mahkemenin karan gelmezse yargı mercii olumlu uyuşmazlıklar dı şındaki durumlarda, davayı görmeye devam eder.
Uyuşmazhk çıkanlması için başvurulacağı bildirilerek yargı merciinden davaya bakmasının ertelenmesi istenemez.
Yargı Mercilerinin Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları :
MADDE 19. — Adli, idari, askeri yargı mercilerin den birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik karan üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelenmekte olan bir yargı mercii davada gö revsizlik karan veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli mercün belir tilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazhk Mahkemesinin ka rar vermesine değin erteler.
Mahkemenin gerekçeli karan üe gerekli görülecek belgeler, onanmış ikişer örnekleriyle, karann verildi ği tarihten başlayarak yedi gün içinde Uyuşmazlık Mahkemesine yollanır. Bu mahkeme, görevsizlik ve baş vurma kararlannı veren iki yargı merciine göre ilgili bulunan Başsavcı ve Başkanunsözcüsüne, düşüncelerini yedi gün içinde bildirmek üzere, başvurma kararı ile eklerinin onanmış örneklerini yollar; şu kadar ki, uyuşmazhğın nedeni olan davada görev konusundaki düşüncesini, daha önce (Temyiz incelemesi dolayısıyla da olsa) bildirmiş bulunan Başsavcı veya Başkanunsözcüsünden düşünce istenmez.
Temyiz İncelemesi Yapan Yargı Mercilerinin Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurmaları :
MADDE 20. — Daha önce Uyuşmazhk Mahkemesince yargı mercii belirtilmemiş olan bir davada tem yiz incelemesi yapan Yargıtay, Danıştay veya Askeri Yargıtay, davanın adü, idari veya ceza alanında askeri yargının görevi dışında olduğu kanısına varırsa, incelediği karan bozacak yerde, incelemeyi erteleyerek yar gı merciinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmaya karar verebilir.
Bu karar üzerine yukanki maddenin ikinci fıkrasında gösterilen işlemler yapılır.
Mahkemelerin Başvurmalarının İncelenmesinde Uygulanacak Usul :
MADDE 21. — Yukanki maddeler uyarınca mahkemelerin gönderdikleri işlerin incelenmesinde Uyuş mazlık Mahkemesince, başvurma süresine ilişkin hüküm ayrık olmak üzere, olumsuz görev uyuşmazlıkları ile ilgili usul kurallan, bu işlerin özellikleri gözönünde tutularak uygulanır.
Hukuk Davalarında Tedbirlerin Devamı^ Sona Ermesi ve Uyuşmazlık Durumunda Tedbir Kararı Verme ye Yetkili Yargı Mercii :
MADDE 22. — Hukuk davalarında adli veya idari yargı mercilerince verilmiş bulunan ihtiyati tedbir, ih tiyati haciz ve özelUklıe yürütmenin durdurulması kararlan, Uyuşmazhk Mahkemesinin kararma kadar ge çerli kalacağı gibi bu kararlan veren yargı merciinin görevsizliğine ilişkin Uyuşmazhk Mahkemesi kararlan* nın davacıya bildirilmesinden sonra da, görevi belli edüen yargı merciince kaldırılmadıkça, altmış gün süre ile devam eder.
Kendisine karşı tedbir karan verilmiş bulunanın isteği üzerine, görev konusunda son karan veren yar gı mercii bu tedbirlerin kaldınlmasına veya değiştirilmesine karar verebiMr.
Süreye bağlı bir tedbir karannm birinci fıkrada anılan zamandan önce süresi dolarsa, göreve ilişkin son karan veren yargı mercii, karan almış olanın isteğiyle, tedbir süresini uzatabilir.
Tedbir karan bulunmayan bir işte, birinci fıkrada belli edilen süre içinde usulünce tedbir karan verme ye de görev konusunda son karan veren yargı mercii, yetkilidir. Bu maddenin 2, 3 ve 4 ncü fıkralannda anılan kararlan, uyuşmazlık çıkarma durumunda, görevsizlik itirazım reddeden yargı mercii, yargı merciinin Uyuşmazlık Mahkemesine başvurması durumunda ise o yargı mercii verebilir.
Ceza Davalarında Tedbirler :
MADDE 23. — Ceza davalannda konuna veya başkaca güvenlik altına alma, el koyma, zoralım gibi ted birlere konu olan şeyler ve belgeler, yurt dışarısına çıkanhnası yasaklanmış şeylerle, yurt dışına çıkması ya sak edilmiş kişilere ilişkin kararlan, değiştirmeye veya kaldırmaya veya ilk kez vermeye görev konusunda son karan veren yargı mercii görevlidir.
Anılan yargı merdi, tutuklulara Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 112 nci maddesini uygulayacağı gibi tutuklamaya ilişkin başvurmalan da karara bağlar.
Uyuşmazlık çıkarma durumlarında görev itirazım reddeden, yargı merciinin Uyuşmazlık Mahkemesine başvurduğu durumlarda ise Uyuşmazlık Mahkemesine başvuran yargı mercii, yukanki fıkralar hükmünü uy gular.
â III. — BÖLÜM Hüküm Uyuşmazlığı Hüküm Uyuşmazlığı :
MADDE 24. — Görevle ilgili olmaksızın adli, idari veya askeri yargı mercilerinden en az ikisi tarafın dan kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş birbirine uymayan kararlar arasında hüküm uyuşmazlığı mevcu diyetinin kabul edilebilmesi için; hukuki ve idari davalarda en az davacının ve ceza davalarında sanığın ve her iki halde de dava konuları ile maddi sebeplerin (vakıaların) aynı olması gereklidir.
İlgili kişi veya makam Uyuşmazlık Mahkemesine başvurarak hüküm uyuşmazlığının giderilmesini isteye bilir. Bu halde, başvurma süresine ilişkin hüküm aynk olmak üzere, olumsuz görev uyuşmazlığının çıkarıl ması ile ilgili 15 ve 16 ncı maddelerdeki usul karallan, hüküm uyuşmazlığının özellikleri gözönünde tutula rak uygulanır.
Hüküm Uyuşmazlıklarında Uygulanacak İnceleme Kuralları :
MADDE 25. — Hüküm uyuşmazlıklarının incelen nesinde hukuk davalarında Danıştay yargılama usulü nün, ceza davalarında ceza yargılama usaîünün hu kabana aylan olmayan hükümleri uygulanır. Ancak Uyuş mazlık Mahkemesi gerekli gördüğü hallerde vey& istek üzerine tarafların sözlü açıklamalarım dinleyebilir.
Hüküm uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi anlaşmazlığın esasım da karara bağlar.
IV. — BÖLÜM Uyuşmazlık Mahkemesi Görüşmeleri ve Kararları Kurulun Toplanma ve Karar Verme Şartları ve İncelemelerin Kâğıtlar Üzerinde Yapılması :
MADDE 26. — Uyuşmazlık Mahkemesi, bütün asıl üyeleri toplantıda bulunmadıkça görüşmelere baş layıp karar veremez. Kuruldaki eksik üyenin yeri o üyenin geldiği yargı merciinin yedek üyesi ile, bu ol mazsa başka bir yedek ile doldurulur.
Mahkeme incelemelerini dosya üzerinde yapar ve karan çoğunlukla verir.
İncelemede İzlenecek Sıra :
MADDE 27. — Uyuşmazlık Mahkemesi, uyuşmaz'îk çıkarsa ve görev uyuşmazlıklanna ilişkin istemleri önce süre bakımından inceler ve süresi içinde ileri sü üîmemiş istemleri reddeder.
Kararların Bildirilmesi :
MADDE 28. — Uyuşmazlık Mahkemesi, vereceği bü:ün kararların sanuçîannı ilgili Başsavcı ve Başkanunsözeüsüne, görev uyuşmazlığının çözülmesi için kendisine başvuran yargı merciine, karan beklemesi için yazı yazılmış bulunan yargı merciine veya mercilerine, uyuşmazlığın çözülmesi için başvurmuş olan kişi lere veya makamlara hemen tebliğ eder.
İlgili yargı mercileri ile bütün makam, kuruluş ve k!şi?er; mahkeme kararlarına uymak, geciktirmeksizin onları uygulamakla ödevlidirler.
Gerekçeli kararın birer örneği de birinci fıkrada ya'zıh yerlere ve kişilere gönderilir.
Kararların kesinliği ve Yayımlanması :
MADDE 29. — Uyuşmazlık Mahkemesi kararları kesindir. Mahkemenin ilke kararlan ile Mahkeme Baş kanıma uygun göreceği önemli kararlar, Resmi Gazete ile yayımlanır.
Kararlar Arasındaki Çelişmelerin Giderilmesi :
MADDE 30ı. — Uyuşmazlık Mahkemesinin kararları arasında çıkabilecek çelişmeler, mahkeme tarafın dan verilecek bir ilke kararı ile giderilir, tike kararı, gerekçesiyle açıklanır.
tike kararları, yüksek mahkemelerden uyuşmazlık mahkemesine seçilen asıl ve yedek üyelerin bütününün katıSacakîörı toplantılarda almır. Katılacakların sayısı hiçbir halde bütün assıl ve yedek üyelerin dörtte üçünden aşağı olmaz. İlk toplantıda ilkeye ilişkin kararlar üçte iki oy çoğunluğuyla verilir. Sonuç alınamazsa ikinci toplantıda oy çokluğuyla yetiniiir. Bir işte mahkemenin kökleşmiş içtihadına aykırı bir çoğunluğun gerçek leşmesi durumunda dahi ilke kararı verilmesi zorunludur.
Bir ükf1 kararının değiştirilmesi veya kaldınhnaısı dahi yeni bir ilke kararı ile olabilir.
lîükc kararına yer olup olmadığım kendiliğinden veya ilgili Başsavcı veya Başkatnunsözcüsünün gerekçeli vazısı üzerine, mahkeme Başkam takdir eder.
tike kararını gerekli gören Başkan; çelişme doğuran kararları veya kökleşmiş içtihadı gösteren bir karar ile yeni çoğunluğun görüşünü ve çelişme gerekçesini kapsayan bir yazıyı, istemde bulunandan başka Başsavcı ve Başkanunsözcülerine, belirteceği bir sürede görüşlerini bildirmek üzere yollar, tike kararının görüşülmesi için üyelere dağıtılan gündeme Başsavcı ve başkamın sözcülerinin süresi içinde verdikleri karşılıklarla onla ra gönderilen yazı ve kararların örnekleri de eklenir. Gündemin dağıtıldığı gün ile görüşme günü arasında ge çecek sürenin acele işler dışında onbeş günden az olmaması gerekir.
Görev konusundaki ilke kararları; Uyuşmazlık Mahkemesini ve bütün yargı mercilerini, hüküm uyuşmazhklan dolayısıyla verilecek esasa ilişkin ilke kararları ise yalnız Uyuşmazlık Mahkemesini bağlar.
V- — BÖLÜM ÇeşıMıi Hükümler Raportörlük :
MADDE 31. — Uyuşmazlık Mahkemesine, çalışmalarında yardımcı olmak üzere, dört adet geçici raportör verilir.
Geçici raportörler, hâkimlikte veyahut Hâkimler Kanunu gereğince hâkimlik ve savcılık sınıfından sayılan hizmetlerde en az yedinci derece aylığını almış olanlarla, aynı dereceyi kazanmış Danıştay Yardımcıları, Kanunsözcüleri, askerî hâkim ve savcıları arasından, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanının isteği ve ilgilinin muva fakati üzerine, mensup oldukları müesseselerin yetkili mercileri tarafından tayin edilirler. Bunların özlük iş lerinde, mensup oldukları mesleklere ait hükümler uygulanır ve raportörlükte geçirdikleri süreler, mfesleklerinde geçmiş sayılır: Ancak, terfilerine, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı tarafından verilecek yazılı bilgi esas olur. Geçici raportörlerin görevlerini, Uyuşmazldc Mahkemesi Başkanı belli eder. Başkan gerekli görürse, dos yayı, raporu düzenlemek üzere bir üyeye dahi verebilir. Raporlarda, raporu yazanın doğru bulduğu sonuca iliş kin gerekçeli düşüncesi de gösterilir.
Geçici raportörlere aylık ve ödeneklerinden başka 250'şer lira ek ödenek verilir.
Yazı İşleri :
M A D DE 32. — Uyuşmazlık Mahkemesinin kalem işlerinde çalışmak üzere bir başkâtip, iki kâtip Yargı tay'dan, iki kâtip Danıştay'dan, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanının isteği üzerine, mensup oklukları müessese lerin yetkili mercileri tarafından tayin edilirler. Bunların özlük işlerinde, mensup oldukları mesleklere ait hüküm ler uygulanır ve bu mahkemede geçirdikleri süreler, mesleklerinde geçmiş sayılu-; ancak, terfilerine, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkam tarafından verilecek yazılı bilgi esas olur ve görevlerini Uyuşmazlık Mahkemesi Başkam bel li eder.
Cumhuriyet Senatosu (S^ Sayısı : 913) Tebligat İşlemleri :
MADDE 33. — Bu kanun gereğince yapılacak tebligat işlerinde 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
Harç ve Resim Bağışıklığı:
MADDE 34. — Uyuşmazlık Mahkemesinde karara bağlanacak işler için verilecek dilekçiler, layihalar, ya zılar veya belgelerden, mahkemenin işlemlerinden, kararlarından veya mahkemece yahut mahkemeden istenile cek belge veya karar örneklerinden herhangi bir vergi, harç veya resim alınmaz.
Mahkemenin ve Başsavcılar ile Başkanunsözcülerinin Bilgi ve Belge İsteme Yetkileri:
MADDE 35. — Uyuşmazlık mahkemesi; incelediği işlerde, bütün organ, makam veya kuruluşlarla doğrudan doğruya yazışmaya girebilir ve onlardan her türlü bilgi veya belgeyi ya da belgelerin onanmış örneklerini isteyebilir. Bilgi veya belgenin verilmesinden, ancak 521 sayılı Danıştay Kanununda gösterilen şartlar altmda kaçınılabilir.
Uyuşmazlık mahkemesiyle ilgili işlem yapan Başsavcılar veya Başkanunsözcüleri de yukarıki fıkrada yazılı yetkileri kullanırlar.
Anayasa Mahkemesi Kararları Dolayısıyla Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurulmaması ve Anayasa Mahke mesi Kararlarının Yargı Mercilerini Bağlayıcılığı :
MADDE 36. — Anayasa mahkemesinin Yüce Divan olarak verdiği görev konusundaki kararlar dolayısıy la uyuşmazlık mahkemesine başvurulamaz.
Bütün yargı mercileri, Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan olarak görev konusunda verdiği kararlara, kendilerinin Anayasa Mahkemesinin kararı ile çatışan kesin veya kesinleşmiş bir karan bulunsa bile, uymak zorundadırlar.
Hüküm uyuşmazlığı durumunda yalnızca Anayasa Mahkemesi karan gözönünde tutulur ve uygulanır, Davaya Katılanların Taraf Sayılması :
MADDE 37. — Bir hukuk davasına taraflardan birisiyle birlikte işlem yapmak üzere katılanlarla bir ceza davasma usulünce katılanlar dahi bu kanuna göre taraflara tanınan yetkiler kendisiyle birlikte işlem yapacak tan tarafa veya savcıya bağlı olmaksızın kullanabilirler.
Ödenecek Ücretler :
MADDE 38. — Uyuşmazlık Mahkemesi başkan ve üyeleriyle yedek üyelerine, katılacaktan her toplantı günü için, aylık ve ödeneklerinden başka, Bakanlar Kurulunca takdir edilecek miktarda ücret ödenir.
Araç, Gereç vesair İhtiyaçlar :
MADDE 39. — Uyuşmazlık Mahkemesinin araç, gereç vesair ihtiyaçlan ile başkan, üye, yedek üye ve geçici raportörlere verilen ücret ve ek ödenekler Adalet Bakanlığı Bütçesine eklenecek ödeneklerden karşı lanır.
Kaldırılan Hükümler :
MADDE 40. — 9 Temmuz 1945 gün ve 4788 saydı Uyuşmazhk Mahkemesi kurulması hakkındaki kanun yürürlükten kaldınlmışnr.
Geçici Maddeler :
GEÇİCİ MADDE 1. — Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce Yüce Divan olarak Anayasa Mahkeme siyle adli yargı mercileri arasında çıkan görev uyuşmazlıklarında, 36 ncı madde hükümleri uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 2. — Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce 4788 sayıh Kanun hükümlerine uyularak Uyuşmazhk Mahkemesine, başvurulan işlerde 4788 sayılı Kanun uyannca yapılmış işlemler geçerli olup geri kalan işlemler bu Kanuna göre yürütülür.
GEÇİCİ MADDE 3. — Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra seçilecek ilk kurulun göreve başlaması tarihinden 6 Eylüle kadar geçecek süre, 4 yıllık görev süresinin hesabında gözönünde tutumaz ve bu kurul dönem başında göreve başlamış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 4. — Bu Kanunun yürürlüğe girme tarihinden başlayarak en geç bir ay içinde Uyuş mazlık mahkemesinin eski defter ve dosyalan Anayasa mahkemesine verilir.
GEÇİCİ MADDE 5. — Bu Kanun Resmi Gazetede yayımlanınca, 2 ve 3 ncü maddelere göre Uyuşmazlık Mahkemesi başkan ve üyelerinin seçimi istemlerine başlanır. Şu kadar ki, eski başkan ve üyelerin görevleri Kanunun tümünün yürürlüğe girdiği tarihe kadar devam eder.
Yürürlük :
MADDE 41. — Bu Kanunun geçici 5 nci maddesi hariç diğer hükümleri yayımmı izleyen ikinci ayın ilk günü yürürlüğe girer.
Yürütme :
MADDE 42. — Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
CUMHURİYET SENATOSU GENEL SEKRETERLİĞİ Kanunlar Müdürlüğü 9 . 2. 1979 TASARI VEYA TEKLİFİN Sıra Sayısı M. M. C. S. Ö z e ti 131 Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi hakkında Kanun Tasarısı.
MİLLET MECLİSİNDE KALDIĞI SÜRE 3 aydan fazla CUMHURİYET SENATOSUNDA KALACAĞI SÜRE 3 ay SÜRENİN BİTİŞ TARİHİ 8 Mayıs 1979 TASARI VEYA TEKLİFİN HAVALE EDİLDİĞİ KOMİSYONLAR, TANINAN SÜRE (Gün) 1. — İçişleri Komisyonuna Bir hafta.
2. — Milli Savunma Komisyonuna Bir hafta.
3. — Anayasa ve Adalet Komisyonuna Bir hafta.
4. — Gündeme 12 . 4 . 1979.