İçeriğe geç2 Temmuz 2018 → 7 Aralık 2023 arasında 22 madde değişti, 0 madde eklendi, 0 madde çıkarıldı.
Eski
Madde 1 – Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari (2) yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir. Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunlu olduğu hallerde, eğer hakemlik görevi hakim tarafından yerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre, yukarıdaki fıkrada yazılı adli veya idari yargı mercilerinden sayılır. Yeni
Madde 1 – Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir. Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunlu olduğu hallerde, eğer hakemlik görevi hakim tarafından yerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre, yukarıdaki fıkrada yazılı adli veya idari yargı mercilerinden sayılır. Eski
Madde 2 – (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) Uyuşmazlık Mahkemesi bir Başkan ile altı asıl, altı yedek üyeden kurulur. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesince kendi üyeleri arasından seçilir. Uyuşmazlık Mahkemesine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile Danıştay Genel Kurulunca kendi daire başkan ve üyeleri arasından üçer asıl, üçer yedek üye seçilir. Toplantı yetersayısı, asıl üyelerin mazeretleri halinde yedek üyeler alınmak suretiyle sağlanır. —————————— (1) Bu Kanunun 13/5/1981 tarihli ve 2461 sayılı Kanuna aykırı hükümleri anılan Kanunun 25 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. (2) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “adli, idari ve askeri” ibaresi “adli ve idari” şeklinde değiştirilmiştir. Yeni
Madde 2 – (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) Uyuşmazlık Mahkemesi bir Başkan ile altı asıl, altı yedek üyeden kurulur. (İptal ikinci fıkra:Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı ile) (Yeniden Düzenleme:21/5/2025-7548/2 md.) Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesince kendi üyeleri arasından seçilir. Uyuşmazlık Mahkemesine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile Danıştay Genel Kurulunca kendi daire başkan ve üyeleri arasından üçer asıl, üçer yedek üye seçilir. Toplantı yetersayısı, asıl üyelerin mazeretleri halinde yedek üyeler alınmak suretiyle sağlanır. Eski
Madde 3 – (Değişik: 23/7/2008 – 5791/2 md.) Uyuşmazlık Mahkemesinin yönetimi ve temsili Başkana aittir. Başkanlığın boş veya Başkanın özürlü veya izinli olması hâllerinde Başkana ait görev ve yetkiler, Anayasa Mahkemesince kendi (…) (3) üyeleri arasından seçilip görevlendirilen Başkanvekili tarafından yerine getirilir ve kullanılır. Yeni
Madde 3 – (Değişik: 23/7/2008 – 5791/2 md.) Uyuşmazlık Mahkemesinin yönetimi ve temsili Başkana aittir. Başkanlığın boş veya Başkanın özürlü veya izinli olması hâllerinde Başkana ait görev ve yetkiler, Anayasa Mahkemesince kendi (…) üyeleri arasından seçilip görevlendirilen Başkanvekili tarafından yerine getirilir ve kullanılır. Madde 5Mahkemenin toplanma yeri, tarihi ve toplanma dönemi:Değişti Eski
Madde 5 – Uyuşmazlık Mahkemesi (…) (4), Başkanın çağrısı üzerine, Başkentte, mahkeme için ayrılan yerde toplanır. Toplantının gündemi toplantıdan en az üç gün önce, raporlarla birlikte üyelere ve uyuşmazlıkla ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcülerine dağıtılır. Başkan, mahkemeye gelen işlerden (…) (4) tedbirli olanlarla yürütmenin durdurulması istemli bulunanlar gibi acele nitelikte olanların adli tatilden önce bitirilmesi için gerekli tedbirleri alır. (Değişik üçüncü fıkra: 8/8/2011-KHK-650/3 md.; İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme: 27/6/2013-6494/2 md.) Uyuşmazlık Mahkemesi (…) (4) her yıl bir eylülde başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuz bir ağustosa kadar çalışmaya ara verir. Yeni
Madde 5 – Uyuşmazlık Mahkemesi (…) , Başkanın çağrısı üzerine, Başkentte, mahkeme için ayrılan yerde toplanır. Toplantının gündemi toplantıdan en az üç gün önce, raporlarla birlikte üyelere ve uyuşmazlıkla ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcülerine dağıtılır. Başkan, mahkemeye gelen işlerden (…) tedbirli olanlarla yürütmenin durdurulması istemli bulunanlar gibi acele nitelikte olanların adli tatilden önce bitirilmesi için gerekli tedbirleri alır. (Değişik üçüncü fıkra: 8/8/2011-KHK-650/3 md.; İptal fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113 K.: 2012/108 sayılı Kararı ile.; Yeniden düzenleme: 27/6/2013-6494/2 md.) Uyuşmazlık Mahkemesi (…) her yıl bir eylülde başlamak üzere, yirmi temmuzdan otuz bir ağustosa kadar çalışmaya ara verir. Madde 7Dava ve işlere bakmanın caiz olmadığı haller:Değişti Eski
Madde 7 – Uyuşmazlık Mahkemesi Başkan ve Üyeleri; 1. Kendilerine ait olan veya kendilerini ilgilendiren dava ve işlere; 2. Aralarında evlilik bağı kalkmış olsa bile eşinin, kan veya sıhriyet yönünden usul ve füruunun, dördüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan yönünden ve sıhriyeti doğuran evlilik kalkmış olsa bile üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) sıhriyet yönünden civar hısımlarının veya aralarında evlatlık bağı bulunan kimselerin dava ve işlerine; 3. Dava ve iş sahiplerinin vekili, vasisi veya kayyumu sıfatıyla hareket ettiği dava ve işlere; —————————— (1) Bu madde başlığı “Başkanın görevi:” iken, 23/7/2008 tarihli ve 5791 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. (2) Bu madde başlığı “Başkan ve üyelerin görev süresi:” iken, 23/7/2008 tarihli ve 5791 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. (3) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “asıl ve yedek” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. (4) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Hukuk ve Ceza bölümleri ile Genel Kurulu” ibaresi ile ikinci fıkrasında yer alan “tutuklu,” ibaresi ve üçüncü fıkrasında yer alan “Hukuk ve Ceza bölümleri ile Genel Kurulu” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. 4. Hakim, savcı, hakem sıfatıyla bakmış veyahut tanık veya bilirkişi olarak beyanda bulunmuş olduğu dava ve işlere; 5. İstişari mütalaa ve kanaat beyan etmiş olduğu dava ve işlere; Bakamazlar. Yeni
Madde 7 – Uyuşmazlık Mahkemesi Başkan ve Üyeleri; 1. Kendilerine ait olan veya kendilerini ilgilendiren dava ve işlere; 2. Aralarında evlilik bağı kalkmış olsa bile eşinin, kan veya sıhriyet yönünden usul ve füruunun, dördüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan yönünden ve sıhriyeti doğuran evlilik kalkmış olsa bile üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) sıhriyet yönünden civar hısımlarının veya aralarında evlatlık bağı bulunan kimselerin dava ve işlerine; 3. Dava ve iş sahiplerinin vekili, vasisi veya kayyumu sıfatıyla hareket ettiği dava ve işlere; 4. Hakim, savcı, hakem sıfatıyla bakmış veyahut tanık veya bilirkişi olarak beyanda bulunmuş olduğu dava ve işlere; 5. İstişari mütalaa ve kanaat beyan etmiş olduğu dava ve işlere; Bakamazlar. Eski
Madde 8 – Uyuşmazlık Mahkemesi Başkan ve üyelerinin 7 nci maddede yazılı sebeplere dayanarak davaya veya işe bakmaktan çekinmeleri halinde, uyuşmazlık mahkemesi, çekinme isteğinde bulunan başkan ve üye katılmaksızın konu hakkında kesin karar verir. Mahkemenin (1) toplanmasına engel olacak sayıda başkan ve üyenin çekinmek istemesi halinde, ancak toplanma nisabını ortadan kaldırmayacak sayıda başkan ve üyenin çekinme isteği kabul edilebilir. Yeni
Madde 8 – Uyuşmazlık Mahkemesi Başkan ve üyelerinin 7 nci maddede yazılı sebeplere dayanarak davaya veya işe bakmaktan çekinmeleri halinde, uyuşmazlık mahkemesi, çekinme isteğinde bulunan başkan ve üye katılmaksızın konu hakkında kesin karar verir. Mahkemenin toplanmasına engel olacak sayıda başkan ve üyenin çekinmek istemesi halinde, ancak toplanma nisabını ortadan kaldırmayacak sayıda başkan ve üyenin çekinme isteği kabul edilebilir. Madde 9Başkan ve üyelerin reddi:Değişti Eski
Madde 9 – Uyuşmazlık Mahkemesi Başkan ve üyeleri, tarafsız kalamıyacakları kanısını haklı kılan hallerin varlığı iddiasıyla reddolunabilir. (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) Uyuşmazlık Mahkemesi Başkan ve üyelerinin reddine ilişkin istemler, reddedilen üye katılmaksızın incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Ret şahsidir. Mahkemenin toplanmasını (2) engelleyen toplu ret istemleri dinlenmez. 2. BÖLÜM Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurma Yolları ve İnceleme Kuralları Yeni
Madde 9 – Uyuşmazlık Mahkemesi Başkan ve üyeleri, tarafsız kalamıyacakları kanısını haklı kılan hallerin varlığı iddiasıyla reddolunabilir. (Değişik: 2/7/2018 - KHK-703/183 md.) Uyuşmazlık Mahkemesi Başkan ve üyelerinin reddine ilişkin istemler, reddedilen üye katılmaksızın incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Ret şahsidir. Mahkemenin toplanmasını engelleyen toplu ret istemleri dinlenmez. 2. BÖLÜM Uyuşmazlık Mahkemesine Başvurma Yolları ve İnceleme Kuralları Madde 10Olumlu görev uyuşmazlığı çıkarma:Değişti Eski
Madde 10 – Görev uyuşmazlığı çıkarma; adli ve idari (3) bir yargı merciinde açılmış olan davada ileri sürülen görev itirazının reddi üzerine ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcüsü tarafından görev konusunun incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesinden istenmesidir. Yetkili Başsavcı veya Başkanunsözcüsünün Uyuşmazlık Mahkemesinden istekte bulunabilmesi için, görev itirazının, hukuk mahkemelerinde en geç birinci oturumda, (…) (3) idari yargı yerlerinde de dilekçe ve savunma evresi tamamlanmadan yapılmış olması ve yargı yerlerinin de kendilerinin görevli olduklarına karar vermiş bulunmaları şarttır. Görev itirazının yargı merciince yerinde görülerek görevsizlik kararı verilmesi halinde, görev konusunun Uyuşmazlık Mahkemesince incelenebilmesi, temyizen bu kararın bozulmuş ve yargı merciince de bozmaya uyularak görevli olduğuna karar verilmiş bulunmasına bağlıdır. Uyuşmazlık çıkarma isteminde bulunmaya yetkili makam; reddedilen görevsizlik itirazı adli yargı yararına ileri sürülmüş ise Cumhuriyet Başsavcısı, idari yargı yararına ileri sürülmüş ise Danıştay (…) (3) Başkanunsözcüsüdür. (Mülga beşinci fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) Yeni
Madde 10 – Görev uyuşmazlığı çıkarma; adli ve idari bir yargı merciinde açılmış olan davada ileri sürülen görev itirazının reddi üzerine ilgili Başsavcı veya Başkanunsözcüsü tarafından görev konusunun incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesinden istenmesidir. Yetkili Başsavcı veya Başkanunsözcüsünün Uyuşmazlık Mahkemesinden istekte bulunabilmesi için, görev itirazının, hukuk mahkemelerinde en geç birinci oturumda, (…) idari yargı yerlerinde de dilekçe ve savunma evresi tamamlanmadan yapılmış olması ve yargı yerlerinin de kendilerinin görevli olduklarına karar vermiş bulunmaları şarttır. Görev itirazının yargı merciince yerinde görülerek görevsizlik kararı verilmesi halinde, görev konusunun Uyuşmazlık Mahkemesince incelenebilmesi, temyizen bu kararın bozulmuş ve yargı merciince de bozmaya uyularak görevli olduğuna karar verilmiş bulunmasına bağlıdır. Uyuşmazlık çıkarma isteminde bulunmaya yetkili makam; reddedilen görevsizlik itirazı adli yargı yararına ileri sürülmüş ise Cumhuriyet Başsavcısı, idari yargı yararına ileri sürülmüş ise Danıştay (…) Başkanunsözcüsüdür. (Mülga beşinci fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) Madde 11Uyuşmazlık çıkarılamayacak haller:Değişti Eski
Madde 11 – Aşağıdaki hallerde uyuşmazlık çıkarılamaz. a) Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalarda. b) Anayasa Mahkemesine açılan siyasi partilerin kapatılması davalarında. __________ (1) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Mahkeme kurulunun” ibaresi “Mahkemenin” şeklinde değiştirilmiştir. (2) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bölümlerin toplantılarını” ibaresi “Mahkemenin toplanmasını” şeklinde değiştirilmiştir. (3) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “adli, idari ve askeri” ibaresi “adli ve idari” şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan “ceza mahkemelerinde delillerin ikamesine başlamadan önce;” ibaresi madde metninden çıkarılmış, dördüncü fıkrasında yer alan “Başkanunsözcüsü, askeri ceza yargısı yararına ileri sürülmüş ise Askeri Yargıtay Başsavcısı, Askeri İdari Yargı yararına ileri sürülmüş ise bu mahkemenin” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. Yeni
Madde 11 – Aşağıdaki hallerde uyuşmazlık çıkarılamaz. a) Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla baktığı davalarda. b) Anayasa Mahkemesine açılan siyasi partilerin kapatılması davalarında. Madde 14Olumsuz görev uyuşmazlığı:Değişti Eski
Madde 14 – Olumsuz görev uyuşmazlığının bulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idari yargı mercilerinin (1) tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veya kesinleşmiş olması gerekir. Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca (…) (1) ileri sürülebilir. Yeni
Madde 14 – Olumsuz görev uyuşmazlığının bulunduğunun ileri sürülebilmesi için adli ve idari yargı mercilerinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veya kesinleşmiş olması gerekir. Bu uyuşmazlığın giderilmesi istemi, ancak davanın taraflarınca (…) ileri sürülebilir. Madde 15Yargı merciince yapılacak işlemler:Değişti Eski
Madde 15 – (Değişik: 23/7/2008 – 5791/6 md.) Olumsuz görev uyuşmazlıklarında dava dosyaları, son görevsizlik kararını veren yargı merciince, bu kararın kesinleşmesinden sonra (…) (2) taraflardan birinin istemi üzerine, ilk görevsizlik kararını veren yargı merciine ait dava dosyası da temin edilerek Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir ve görevli yargı merciinin belirlenmesi istenir. ____________ (1) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “adli, idari veya askeri yargı mercilerinden en az ikisinin” ibaresi “adli ve idari yargı mercilerinin” şeklinde değiştirilmiş ve ikinci fıkrasında yer alan “ve ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamlarca” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. (2) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “, ceza davalarında doğrudan doğruya diğer davalarda ise” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. Yeni
Madde 15 – (Değişik: 23/7/2008 – 5791/6 md.) Olumsuz görev uyuşmazlıklarında dava dosyaları, son görevsizlik kararını veren yargı merciince, bu kararın kesinleşmesinden sonra (…) taraflardan birinin istemi üzerine, ilk görevsizlik kararını veren yargı merciine ait dava dosyası da temin edilerek Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir ve görevli yargı merciinin belirlenmesi istenir. Madde 17Olumlu görev uyuşmazlığı ve uygulanacak usul:Değişti Eski
Madde 17 – Olumlu görev uyuşmazlığı; adli ve idari (1) yargıya bağlı ayrı iki yargı merciine açılan ve tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davalarda bu yargı mercilerinin her ikisinin kendilerini görevli sayan kararlar vermiş olmaları (…) (1) durumunda meydana gelir. (Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/7 md.) Olumlu görev uyuşmazlığının giderilmesini isteyen taraflardan birinin (…) (1) taraf sayısından iki fazla düzenleyeceği dilekçe ile başvurduğu yargı mercii; a) Dilekçelerden birini ve varsa eklerini yazı ile diğer yargı merciine derhal iletir ve dava dosyasının kendisine gönderilmesini ister. b) Diğer dilekçeler ve varsa eklerini, yedi gün içinde cevabını bildirmesi için karşı tarafa ve ilgili makamlara tebliğ eder. Tebligat yapılan taraf veya ilgili makam, süresi içinde bu yargı merciine cevabını bildirmezse, cevap vermekten vazgeçmiş sayılır. c) Dilekçeyi, alınan cevapları ve varsa ekleri ile dava dosyalarını, Uyuşmazlık Mahkemesine gönderir ve görevli yargı merciinin belirlenmesini ister. (Üçüncü fıkra Mülga: 21/1/1982 - 2592/9 md.) (Ek fıkra: 23/7/2008 – 5791/7 md.) Bu takdirde her iki yargı mercii de, 18 inci maddede öngörüldüğü şekilde davanın görülmesini geri bırakır. Yeni
Madde 17 – Olumlu görev uyuşmazlığı; adli ve idari yargıya bağlı ayrı iki yargı merciine açılan ve tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davalarda bu yargı mercilerinin her ikisinin kendilerini görevli sayan kararlar vermiş olmaları (…) durumunda meydana gelir. (Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/7 md.) Olumlu görev uyuşmazlığının giderilmesini isteyen taraflardan birinin (…) taraf sayısından iki fazla düzenleyeceği dilekçe ile başvurduğu yargı mercii; a) Dilekçelerden birini ve varsa eklerini yazı ile diğer yargı merciine derhal iletir ve dava dosyasının kendisine gönderilmesini ister. b) Diğer dilekçeler ve varsa eklerini, yedi gün içinde cevabını bildirmesi için karşı tarafa ve ilgili makamlara tebliğ eder. Tebligat yapılan taraf veya ilgili makam, süresi içinde bu yargı merciine cevabını bildirmezse, cevap vermekten vazgeçmiş sayılır. c) Dilekçeyi, alınan cevapları ve varsa ekleri ile dava dosyalarını, Uyuşmazlık Mahkemesine gönderir ve görevli yargı merciinin belirlenmesini ister. (Üçüncü fıkra Mülga: 21/1/1982 - 2592/9 md.) (Ek fıkra: 23/7/2008 – 5791/7 md.) Bu takdirde her iki yargı mercii de, 18 inci maddede öngörüldüğü şekilde davanın görülmesini geri bırakır. Madde 18Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarını bekleme ve sürelerin durması:Değişti Eski
Madde 18 – Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulduğu resmi yazı ile kendisine bildirilen yargı mercii, görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesince bir karar verilinceye kadar davanın görülmesini geri bırakır. Bu takdirde zamanaşımı süreleriyle öbür kanuni veya hakim tarafından verilen süreler, işin yeniden incelenmesine başlanacağı güne kadar durur. Şu kadar ki, Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulduğunu bildiren yazının alındığı günden başlamak üzere altı ay içinde bu Mahkemenin kararı gelmezse yargı mercii davayı görmeye devam eder. Ancak, esas hakkında son kararı vermeden Uyuşmazlık Mahkemesinin kararı gelirse yargı mercii bu karara uymak zorundadır. Uyuşmazlık çıkarılacağı bildirilerek yargı merciinden davaya bakmanın ertelenmesi istenemez. (Ek fıkra: 23/7/2008 – 5791/8 md.) 12, 13 ve 17 nci maddelerde yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, çalışmaya ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır. Yeni
Madde 18 - Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulduğu resmi yazı ile kendisine bildirilen yargı mercii, görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesince bir karar verilinceye kadar davanın görülmesini geri bırakır. Bu takdirde zamanaşımı süreleriyle öbür kanuni veya hakim tarafından verilen süreler, işin yeniden incelenmesine başlanacağı güne kadar durur. Şu kadar ki, Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulduğunu bildiren yazının alındığı günden başlamak üzere altı ay içinde bu Mahkemenin kararı gelmezse yargı mercii davayı görmeye devam eder. Ancak, esas hakkında son kararı vermeden Uyuşmazlık Mahkemesinin kararı gelirse yargı mercii bu karara uymak zorundadır. Uyuşmazlık çıkarılacağı bildirilerek yargı merciinden davaya bakmanın ertelenmesi istenemez. (Ek fıkra: 23/7/2008 – 5791/8 md.) 12, 13 ve 17 nci maddelerde yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa bu süreler, çalışmaya ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır. Madde 19Yargı merciilerinin uyuşmazlık mahkemesine başvurmaları:Değişti Eski
Madde 19 – Adli ve idari (2) yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler. (Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargı merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir. Yeni
Madde 19 – Adli ve idari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler. (Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargı merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir. Madde 20Temyiz incelemesi yapan yargı merciilerinin Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmaları:Değişti Eski
Madde 20 – Daha önce Uyuşmazlık Mahkemesince yargı mercii belirtilmemiş olan bir davada temyiz incelemesi yapan yüksek mahkeme, davanın, davaya bakan mahkemenin görevi dışında olduğu kanısına varırsa, incelediği kararı bozacak yerde, incelemeyi erteleyerek yargı merciinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmaya karar verebilir. (İkinci fıkra Mülga: 21/1/1982 - 2592/9 md.) __________ (1) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “adli, idari ve askeri” ibaresi “adli ve idari” şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkrada yer alan “, görev kararlarına karşı itiraz yolunun açık olduğu ceza davalarında bu kararların kesinleşmiş bulunması” ibaresi ile ikinci fıkrasında yer alan “, ceza davalarında ise ayrıca ilgili makamların,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. (2) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Adli, idari, askeri” ibaresi “Adli ve idari” şeklinde değiştirilmiştir. Yeni
Madde 20 – Daha önce Uyuşmazlık Mahkemesince yargı mercii belirtilmemiş olan bir davada temyiz incelemesi yapan yüksek mahkeme, davanın, davaya bakan mahkemenin görevi dışında olduğu kanısına varırsa, incelediği kararı bozacak yerde, incelemeyi erteleyerek yargı merciinin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurmaya karar verebilir. (İkinci fıkra Mülga: 21/1/1982 - 2592/9 md.) Madde 21Mahkemelerin başvurmalarının incelenmesinde uygulanacak usül:Değişti Eski
Madde 21 – Yukarıdaki maddeler uyarınca mahkemelerin gönderdikleri işlerin incelenmesinde Uyuşmazlık Mahkemesince, olumsuz görev uyuşmazlıkları ile ilgili usul kuralları uygulanır. Hukuk davalarında tedbirlerin devamı, sona ermesi ve uyuşmazlık durumunda tedbir kararı vermeye yetkili yargı Yeni
Madde 21 – Yukarıdaki maddeler uyarınca mahkemelerin gönderdikleri işlerin incelenmesinde Uyuşmazlık Mahkemesince, olumsuz görev uyuşmazlıkları ile ilgili usul kuralları uygulanır. Eski
Madde 24 – (Değişik birinci fıkra: 21/1/1982 - 2592/7 md.) 1 nci maddede gösterilen yargı mercileri (1) tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığı kabul edilir. (Mülga ikinci fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) _________ (1) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “mercilerinden en az ikisi” ibaresi “mercileri” şeklinde değiştirilmiştir. İlgili kişi veya makam Uyuşmazlık Mahkemesine başvurarak hüküm uyuşmazlığının giderilmesini istiyebilir. Bu halde olumsuz görev uyuşmazlığının çıkarılması ile ilgili 15 ve 16 ncı maddelerdeki usul kuralları uygulanır. Yeni
Madde 24 – (Değişik birinci fıkra: 21/1/1982 - 2592/7 md.) 1 nci maddede gösterilen yargı mercileri tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde hüküm uyuşmazlığının varlığı kabul edilir. (Mülga ikinci fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) İlgili kişi veya makam Uyuşmazlık Mahkemesine başvurarak hüküm uyuşmazlığının giderilmesini istiyebilir. Bu halde olumsuz görev uyuşmazlığının çıkarılması ile ilgili 15 ve 16 ncı maddelerdeki usul kuralları uygulanır. Madde 25Hüküm uyuşmazlıklarında uygulanacak inceleme kuralları:Değişti Eski
Madde 25 – Hüküm (1) uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi, Danıştay Yargılama usulünün bu kanuna aykırı olmayan hükümlerini uygulamak suretiyle anlaşmazlığın esasını da karara bağlar. (Mülga ikinci fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) Uyuşmazlık Mahkemesi hüküm uyuşmazlıklarını dosya üzerinde inceleyerek karara bağlar. Gerekli gördüğü hallerde veya istek üzerine tarafları dinleyebilir. 4. BÖLÜM Uyuşmazlık Mahkemesi Görüşmeleri ve Kararları Yeni
Madde 25 – Hüküm uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi, Danıştay Yargılama usulünün bu kanuna aykırı olmayan hükümlerini uygulamak suretiyle anlaşmazlığın esasını da karara bağlar. (Mülga ikinci fıkra: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) Uyuşmazlık Mahkemesi hüküm uyuşmazlıklarını dosya üzerinde inceleyerek karara bağlar. Gerekli gördüğü hallerde veya istek üzerine tarafları dinleyebilir. 4. BÖLÜM Uyuşmazlık Mahkemesi Görüşmeleri ve Kararları Madde 26Toplanma ve karar verme koşulları ve incelemelerin dosya üzerinde yapılması:Değişti Eski
Madde 26 – Uyuşmazlık Mahkemesinde (3), üye tam sayısı hazır bulunmadıkça görüşmelere başlanamaz ve karar verilemez. Eksik üyenin yeri o üyenin geldiği yargı merciinin yedek üyesi ile, bu olmadığı takdirde başka bir yedek üye ile doldurulur. Mahkeme, her toplantı dönemi başında, yıllık çalışma planını yapar. Uyuşmazlık Mahkemesinde (3) incelemeler dosya üzerinde yapılır ve bu kanunda belli edilenler dışında çoğunlukla karar verilir. Yeni
Madde 26 – Uyuşmazlık Mahkemesinde, üye tam sayısı hazır bulunmadıkça görüşmelere başlanamaz ve karar verilemez. Eksik üyenin yeri o üyenin geldiği yargı merciinin yedek üyesi ile, bu olmadığı takdirde başka bir yedek üye ile doldurulur. Mahkeme, her toplantı dönemi başında, yıllık çalışma planını yapar. Uyuşmazlık Mahkemesinde incelemeler dosya üzerinde yapılır ve bu kanunda belli edilenler dışında çoğunlukla karar verilir. Madde 29Kararların kesinliği ve yayınlanması:Değişti Eski
Madde 29 – (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) Uyuşmazlık Mahkemesinin kararları kesindir. Başkanın uygun göreceği kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. _______________ (1) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Hukuk alanındaki hüküm” ibaresi “Hüküm” şeklinde değiştirilmiştir. (2) 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu maddenin başlığı “Bölümlerin ve Genel Kurulun toplanma ve karar verme koşulları ve incelemelerin kağıtlar üzerinde yapılması:” iken “Toplanma ve karar verme koşulları ve incelemelerin dosya üzerinde yapılması:” şeklinde değiştirilmiştir. (3)2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 183 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Hukuk ve Ceza Bölümlerinde ve Genel Kurulda,” ibaresi ile ikinci fıkrasında yer alan “Bölümlerde ve Genel Kurulda” ibaresi “Uyuşmazlık Mahkemesinde” şeklinde değiştirilmiştir. Yeni
Madde 29 – (Değişik: 2/7/2018 – KHK-703/183 md.) Uyuşmazlık Mahkemesinin kararları kesindir. Başkanın uygun göreceği kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Madde 35Mahkemenin ve başsavcılar ile başkanunsözcülerinin bilgi ve belge isteme yetkileri:Değişti Eski
Madde 35 – Uyuşmazlık Mahkemesi; incelediği işlerde, bütün organ, makam veya kuruluşlarla doğrudan doğruya yazışmaya girebilir ve onlardan her türlü bilgi veya belgeyi yada belgelerin onanmış örneklerini isteyebilir. Bilgi veya belgenin verilmesinden, ancak 521 sayılı Danıştay Kanununda gösterilen şartlar altında kaçınılabilir. Uyuşmazlık Mahkemesiyle ilgili işlem yapan başsavcılar veya başkanunsözcüleri de yukarıdaki fıkrada yazılı yetkileri kullanırlar. Anayasa Mahkemesi kararları dolayısıyla Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmaması ve Anayasa Mahkemesi Yeni
Madde 35 – Uyuşmazlık Mahkemesi; incelediği işlerde, bütün organ, makam veya kuruluşlarla doğrudan doğruya yazışmaya girebilir ve onlardan her türlü bilgi veya belgeyi yada belgelerin onanmış örneklerini isteyebilir. Bilgi veya belgenin verilmesinden, ancak 521 sayılı Danıştay Kanununda gösterilen şartlar altında kaçınılabilir. Uyuşmazlık Mahkemesiyle ilgili işlem yapan başsavcılar veya başkanunsözcüleri de yukarıdaki fıkrada yazılı yetkileri kullanırlar. Eski
Madde 42 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür. 2247 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE Değiştiren Kanunun/KHK’nin 2247 sayılı Kanunun değişen veya iptal edilen Yürürlüğe Giriş Tarihi İptal Eden Anayasa maddeleri Mahkemesi Kararının Numarası 2461 — 14/5/1981 2592 — 27/1/1982 KHK/241 1/7/1984 tarihinden geçerli — olmak üzere 29/6/1984 KHK/293 — 23/10/1987 KHK/305 — 11/1/1988 KHK/351 2, 7, 15, 16 ve 20 30/12/1988 tarihini takibeden aybaşı 3, 5, 9, 10, 11, 12, 17, 18 15/1/1989 Diğer hükümleri 30/12/1988 5219 5 1/1/2005 5791 2, 3, 4,12,13,15,17,18,19, 38, Geçici Madde 6 6/8/2008 KHK/650 5 1/1/2012 Anayasa Mahkemesi’nin 1/1/2013 tarihinden 18/7/2012 tarihli ve E.: 5 inci maddenin üçüncü fıkrası
başlayarak altı ay sonra
2011/113, K.: 2012/108
(1/7/2013)
sayılı Kararı
6494 5 7/7/2013 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı
1,2,3,5,8,9,10,14,15,17,19,23,24,25,26,29,30,31,32,37 KHK/703
seçimleri sonucunda
Geçici Madde 7,
Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
Yeni
Madde 42 – Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür. 2247 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE Değiştiren Kanunun/ KHK’nin İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası 2247 Sayılı Kanunun Değişen veya İptal Edilen Maddeleri Yürürlüğe Giriş Tarihi 2461 1 14/5/1981 2592 6, 16, 17, 20 27/1/1982 KHK/241 38 1/7/1984 tarihinden geçerli olmak üzere 29/6/1984 KHK/293 1, 38 23/10/1987 KHK/305 38 11/1/1988 KHK/351 2, 7, 15, 16 ve 20 3, 5, 9, 10, 11, 12, 17, 18 Diğer hükümleri 30/12/1988 tarihini takibeden aybaşı 15/1/1989 30/12/1988 5219 5 1/1/2005 5791 2, 3, 4, 12, 13, 15, 17, 18, 19, 38, Geçici Madde 6 6/8/2008 KHK/650 5 1/1/2012 Anayasa Mahkemesi’nin 18/7/2012 tarihli ve E.: 2011/113, K.: 2012/108 sayılı Kararı 5 1/1/2013 tarihinden başlayarak altı ay sonra (1/7/2013) 6494 5 7/7/2013 KHK/703 1, 2, 3, 5, 8, 9, 10, 14, 15, 17, 19, 23, 24, 25, 26, 29, 30, 31, 32, 37 Geçici Madde 7, 24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018) Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı ile 2, 3 4/6/2024 7548 2 30/5/2025 