Kaynak: Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 708 · belgeyi aç · TBMM kaydı. Gerekçeler kanun tasarısı ya da teklifi üzerine yazılmıştır; komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde madde numaraları değişebilir. Bu kanunda tasarı metni belgede okunamadığı için numaraların yürürlükteki metinle örtüştüğü doğrulanamadı; yanlış maddeye bağlamamak için gerekçeler tasarıdaki sırasıyla, bağlanmadan verilmiştir.
Anayasanın 122 nci maddesi uyarınca Seferberlik ve savaş hallerinde, Devletin tüm güç ve kaynaklarının süratle ve etkin bir şekilde kullanılabilmesi' için Seferberlik ve Savaş hali kanun tasarısı hazırlanmıştır.
Tasarıda Anayasa ve halen yürürlükte olan 1211 Sayılı Kanunun özüne uygun olarak, Seferberlik ve Savaş hallerinde uygulanmak üzere yapılacak hazırlıklar ile uygulamaya ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
Günümüz harplerinde sürat ve şiddetin artması yanında, 'harbin etkinliği de tüm ülke sathına yayılmış tır. Her harbin bir öncekine göre daha fazla malzeme sarfına ve insan kaybına yol açtığı ve daha üstün ha reket kabiliyetine ulaşma ihtiyacını ortaya çıkardığı bir gerçektir. Bu durum topyekûn harp kavramı çerçe vesinde, harbe hazırlık döneminde çözülmesi gereken problemleri artırmaktadır. Bu problemler harbe hazırlık la ilgili işlemlerin çok detaylı bir programa bağlı olarak uzun sürede, Devletin tüm unsurlarının, bütün faa liyetlerde birbirleriyle devamlı koordineli çalışmasını gerektirmektedir.
Belirtilen ihtiyacı karşılamak amacıyla hazırlanan tasanda, ilk defa savaş haline ilişkin hükümlere yer ve rilmiş; mevcut teşkilatlanma da dikkate alınarak Seferberlik ve Savaş hali uygulamasını koordineli olarak gerçekleştirecek bir teşkilât oluşturulması öngörülerek barıştan itibaren Seferberlik ve Savaş hali için yapıla cak hazırlıklar ile bu hallerin ilanı ve uygulamaya konulmasında Bakanlar Kurulu, Bakanlıklar, Genelkur may Başkanı, Millî Güvenlik Kurulu, gerçek kişiler, kamu ve özel kurum ve kuruluşların görev, yetki ve sorumlulukları belirlenmiştir.
Tasarıda ayrıca barış döneminde Bakanlar Kurulu Kararıyla Seferberlik ve Savaş hazırlıklarının denen mesi ve eğitimi amacıyla seferberlik tatbikatları yapılması, acil hallerde ihtiyaç duyulan personelin yedi gün süre ile silah altına alınması sağlanmış; Seferberlik ileni halinde, gerektiğinde Sıkıyönetim ilanına karar veril mesi, daha önce olağanüstü hal ilan edilmişse uygulanmasına son verilmesi Seferberlik ilanı halinde yüküm lülüklerin bütün ülkede uygulanmasına başlanacağı esas tutularak, seferberlikle ilgili hükümlerden hangile rinin ne zaman ve kimlere uygulanacağının, Anayasanın 92 nci maddesi gereğince Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere' gönderilmesi halinde, bu Kuvvetlerin tabi olacağı mevzuatın ve diğer ayrıntıların ve savaş halinde daha önce seferberlik ilan edilmemiş ise seferberlik ilan edilmesi, seferberlik ilan edilmiş ise uygula masına devam edilmesi ve savaş hali ile ilgili hükümlerin ne zaman, kimlere uygulanacağının tespitinin Ba kanlar Kurulunca yapılacağı açıklanmıştır, IBarıştan itibaren Seferberlik ve İSavaş hali için yapılacak hazırlıklar ve bu hallerin ilanı ve uygulamaya konulmasında Bakanlar Kurulu, Genelkurmay Başkanı, Millî Güvenlik Kurulu, Bakanlıklar, gerçek kişiler ile kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının görev, yetki ve sorumlulukları tespit edilmiş; yapılacak plânların gerçeğe dayalı olarak hazırlanabilmesi için, gerçek kişilerle kamu ve özel kurum ve kuruluşlardan istenilen bilgilerin verilmesi zorunluluğu hükme bağlanmış, kanun hükümlerine uymayanlar hakkında cezai müeyyi deler getirilmiştir.
— Bu madde ile kanunun amacı, Anayasamın 122 nci maddesi esaslarına uygun olarak temel hak ve hürriyetlerin, Seferberlik ve Savaş hallerinde sınırlandırılarak, Devletin tüm güç ve kaynaklarının barış halinden Seferberlik ve Savaş haline geçirilmesine ilişkin uygulama esasları ve yükümlülükler olarak'be lirlenmiştir.
— Tasarının 'bu maddesi ile, Seferberlik ve Savaş hallerinde yükümlülük uygulanacak gerçek kişilerin sahip oldukları mal ve hizmetlerle, tüzel kişiliğe sahip olan kamu ve özel kurum ve kuruluşlara ait mal ve hizmetlere yükümlülük uygulanmak suretiyle, ülkenin maddî ve manevi tüm güç ve kaynaklarının Anayasanın 1'5 inci maddesinde yer alan ilkeler doğrultusunda kanun kapsamına alınması sağlanmıştır.
— Sözkonusu maddede Seferberlik ve Savaş hali ile ilgili terimlerin farklı yorumlara yol aç mayacak şekilde açıklanmasını ve anlayış birliği içinde uygulanmasını sağlamak, diğer kanunlardaki konu ile ilgili terimlerle karıştırılmasını önlemek amacıyla, Seferberlik, Topyekûn Seferberlik, Sınırlı Seferberlik, Savaş, Sınırlı Savaş, Savaş hali ve Seferberlik hali kavravlarının tanımları yapılmıştır.
— Bu madde ile, bu güne kadar değişik kanunlarda yer alan hükümlere göre kurulmuş (11 Aralık 1962 tarih ve 129 sayılı, 24 Ekim 1960 tarih ve 108 sayılı, 9 Haziran 1958 tarih ve 7126 sayılı, 7 Ağustos 1944 tarih ve 4654 sayılı, 7 Haziran 1939 tarih ve 3634 sayılı kanunlarla) 'bulunan teşkillerin, ça lışmalarının daha verimli hale getirilmesi için mevcut teşkilâtın görevlerinin uyum içinde yapılmasını sağ layacak esasların, Millî Güvenlik Kuruluna verilmiş olan tüm devlet teşkilâtına her türlü özel kurum ve kuruluşlara ve vatandaşlara düşecek topyekûn savunma ve seferberlik hizmetlerinin ve sorumluluklarının tespiti ve bu konuda gerekli yasal ve idarî tedbirlerin alınması görevleri dikkate alınarak bu kanun ile ge tirilen yükümlülüklerin hangi teşkilât tarafından yürütüleceğinin, mevcut kuruluşların koordineli çalışma İhtiyacı da dikkate alınarak, yapılacak teşkilatlanma ile görev ve sorumlulukları belirgin hale getirilerek, sistemin verimliliğinin ihtiyacı karşılayacak seviyeye çıkarılması için gerekli düzenlemelerin tüzükle sapta nacağı 'belirtilmiş, Türk Silahlı Kuvvetlerinde seferberlik işlemleri ile ilgili kadro ve teşkilâtlanmanın Genel kurmay Başkanlığında tespit edileceği açıklanmıştır.
— Bu madde ile 'barış döneminden itibaren seferberlik ve savaş hali ile ilgili hazırlıkların ya pılmasında Bakanlar Kurulunun görev yetki ve sorumlulukları düzenlenmektedir.
Maddenin 1 inci bendinde barış döneminde Bakanlar Kuruluna; dördüncü madde esaslarına göre, mev cut kuruluşlar ve bunların yapmakta olduğu görevler de dikkate alınarak meydana getirilecek teşkilâtın ve rimli şekilde çalıştırılması için yetki verilmekte; ikinci bendinde de Anayasanın 117 nci madde ilkeleri doğ rultusunda yapılacak hazırlıklarla ilgili görevi belirtilmektedir.
3 üncü ben'd ile gelişen teknolojinin, şiddet ve süratini arttırması yanında etkinliğini ülke sathına yay gınlaştırdığı ve millî gücün tüm unsurlarım etkileyecek veçhe kazandığı günümüz harplerinin, hazırlıkla rının da buna paralel olarak tekamül ettirilmesi için Bakanlar Kuruluna yetki verilmektedir.
Barış döneminde hazırlanan planların, 61 yıldan beri sefer şartlarını yaşamamış ülkemizde ne derecede gerçekleşebileceği önceden somut olarak değerlendirilememektedir. Seferberlik ve savaş hazırlıklarını bu bilinmyen gerçekleşme oranının, istenilen şekilde olacağı varsayımına dayandırmak, çağdaş düşünce ile bağ daşmamaktadır. Bu durumun düzeltilmesi ise ancak barışta yapılan hazırlıkların, yine barış zamanında yapılacak deneme (tatbikatlarında işbirliğinin açıklığa kavuşturulmasıyla mümkün olacaktır. Bu tatbikatla rın icrasında görülen aksaklıkların giderilmesi için gereken tedbirler, barış döneminde alınabilecek ve ülke nin seferberlik ve savaş hali şartlarına hazırlanması daha gerçekçi esaslara dayandırılmış olacaktır. Yü rürlükteki kanunî mevzuattan 1111 ısayılı Askerlik Kanununun 57 ve 58 inci maddeleri ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanununun 14/c maddeleri gereğince,, seferber olma hazırlıklarına da hil personel; eğitim, manevra, tatbikat, konferans, atış gibi maksatlarla 45 gün süre ile silâh altına alınarak tazeleme eğitimine tabi tütulabildikleri halde, gerçek kişilerle kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının elle rinde bulundurdukları mal ve hizmetlerin durumu tatbikatlarla denenememektedir. Bu maddeler ile, per sonel seferber olma hazırlıkları ile birlikte, ordu malı ve taşıt seferberliği hazırlıklarını deneme imkânı ya ratmak maksadıyla Bakanlar Kuruluna barış döneminde yükümlülük uygulama yetkisi verilmektedir.
Anayasanın 13 üncü maddesinde «Temel hak ve hürriyetler, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütün lüğünün, millî egemenliğin, Cumhuriyetin, millî güvenliğin, kamu düzeninin, genel asayişin, kamu yararının..
korunması amacı ile ve ayrıca Anayasanın ilgili maddelerinde öngörülen özel sebeplerle Anayasanın sözü ne ve ruhuna uygun olarak kanunla sınırlanabilir.» denilmektedir.
Anayasanın 15 inci maddesinde de savaş, seferberlik, sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hür riyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabileceği veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabileceği açıklanmaktadır.
Anayasanın 18 inci maddesinde yer alan, angaryanın yasak olduğu ve 35 inci maddesinde yer alan, mül kiyet hakkının kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği ilkelerine uygun olarak ve Anayasanın 40 inci maddesinde yazılı olan «kişinin, resmî görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı za rarda, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.» ilkesi de göz önünde tutularak bu tatbikatların yapılmasının gerekli olduğu değerlendirilmektedir.
Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun, Anayasada belirlenen ilkeler doğrultusunda Devletin bütünlüğü nün sağlanmasını amaçlayan, millî güvenliği tehditten uzak tutmaya yönelik, kamu düzeni ve kamu yara rını koruyucu nitelikte bir yasal mevzuatın meydana getirilmesi ihtiyacından kaynaklanan bir zorunluluğun ifadesi olarak; seferberlik ve savaş hazırlıkları deneme tatbikatının yapılmasına imkân sağlayacak yetkinin Bakanlar Kuruluna verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
4 ve 5 inci bentlerde Anayasanın 92 nci maddesinde yer alan, Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmaların veya milletlerarası nezaket kurallarının gerektirdiği hallerde Türk Silahlı Kuvvetlerinin ya bancı ülkelere gönderilmesi veya yabancı silâhlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması ile ilgili esaslar hükme bağlanmaktadır.
— Bu madde ile barış döneminden itibaren seferberlik ve savaş hali ile ilgili hazırlıkların yapılmasında Genelkurmay Başkanının görev yetki ve sorumlulukları düzenlenmektedir.
1 inci bentte, Anayasanın 117 nci maddesinde yer alan ilkeler ve 1324 sayılı Kanunda 'belirtilen esasla ra göre, seferberlik ve savaş hali ile .ilgili hazırlıkların yapılmasında Bakanlıklarla koordineli çalışma esası getirilmektedir. Bu suretle Türk Silâhlı Kuvvetleri seferberliği dışındaki hazırlıklarla Türk Silâhlı Kuvvet leri seferberlik hazırlıklarının .uygulanabilir planlara dayalı olarak geliştirilmesini sağlayacak bir düzenleme öngörülmektedir.
2 nci bentte, 5 inci madde gerekçelerinde ayrıntılı olarak açıklanan seferberlik deneme tatbikatlarının yapılması için, 3 üncü 'bentte yeralan görüş ve tekliflerin yapılmasını sağlayacak esaslar 'belirtilmektedir.
3 üncü bentte kanunun 5, 11 ve 14 üncü maddelerinde yer alan durumlar ile bu durumların en uygun şartlarda karşılanabilmesi için Bakanlar Kuruluna görüş vermek ve teklifte bulunmakla ilgili görev ve so rumluluk belirtilmektedir.
4 üncü 'bentte barış döneminde Genelkurmay Başkanına; acil hallerde ihtiyaç duyulan personele, Sefer berlik eğitimi için Bakanlar Kurulu kararı alınmaksızın 7 güne kadar süre ile askerlik yükümlülüğü uy gulama yetkisi verilmektedir. Bu yetkinin verilmesi ile aşağıdaki hususların gerçekleştirilebilmesi mümkün olacaktır.
(1) Buhran dönemlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda kurulu, birliklerin personel noksanlık larının süratle tamamlanması ve 'birlik mevcutlarının savaş görevini etkin olarak yerine getirebilecek sevi yeye yükseltilmesi, (2) Seferde kurulacak 'birliklerin personelinden hu birliklerin kuruluşu için gerekli olacak bir kısım çe kirdek personelin, birliğin tümünü oluşturacak personelden daha önce birliklerine katılarak teşkilatlanma için gerekli tedbirleri almaya başlamalarının sağlanması, (3) T.B.M.M. tatilde veya ara vermede iken ülkenin ani bir silahlı saldırıya uğraması ve bu sebeple si lâhlı kuvvetlerin kullanılmasına derhal karar verilmesinin kaçınılmaz olduğu durumlarda Cumhurbaşkanı tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verilmesi halinde ortaya çıkacak personel ihti yacının acilen karşılanması, diğer taraftan, Genelkurmay Başkanlığına verilen bu yetki, savaşa hazırlık za manını azaltmak, gerektiğinde seferberlik hazırlıklarını gizli tutmak ve gizli celp ve çağrıya imkan sağlan masını amaçlamaktadır. Madde ile getirilen bu uygu1 ama aynı zamanda NATO üyesi ülkelerin uygulama ları ile de uyum sağladığı gibi, 1977 yılından bu yana üzerinde çalışılan NATO Uzun Vadeli Savunma prog ramlarının isteklerine de uygun düşmektedir. NATO Bakanlar Konseyinde kabul edilen bu çalışmalar muvacehesinde Genelkurmay Başkanlığına bu yetkinin verilmesi, yedeklerin eğitimi konusunda NATO stan dartlarına yaklaşmayı da sağlayacaktır.
— Bu madde ile, barış döneminde seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklarda Ba kanlara, bakanlıkta gerekli teşkilatı kurup çalıştırmak, kuruluşlarındaki kaynakları sağlayıp görevlendirmek, bakanlığındaki faaliyetlerin ilgili diğer bakanlıklar ve Türk Silâhlı Kuvvetleri seferberlik hazırlıkları ile koordineli olarak uygulanabilecek şekilde planlamasını yapmak görev, yetki ve sorumlulukları verilmiştir.
— Tasarının bu maddesi ile, Anayasanın 117 nci maddesinde yer alan «Millî Güvenliğin Sağ lanmasından ve Silâhlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından T.B.M.M.'ne karşı Bakanlar Kuru lu sorumludur.» ve 118 nci maddesinde yer alan «Devletin Millî Güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uy gulaması ile ilgili kararların alınması ve gerekli koordinasyonun sağlanması konusundaki görüşlerini Bakanlar Kuruluna 'bildirir. Kurulun devletin varlığı ve bağımsızlığı, ülkenin 'bütünlüğü ve bölünmezliği, top lumun huzur ve güvenliğinin korunması hususunda alınmasını zorunlu gördüğü tedbirlere ait kararlar Ba kanlar Kurulunca öncelikle dikkate alınır» şeklindeki hükümlerine işlerlik kazandırmak ve Millî Güvenlik Kurulu Kanununda yer alan esaslann, seferberlik ve savaş hali hazırlık ve uygulamaları ile ilgili bölüm lerinin hu kanunda yer alan esaslara uygun olarak işletilmesini sağlamak amacıyla Millî Güvenlik Kurulu nun görev yetki ve sorumlulukları düzenlenmiştiı.
— Sözkonusu maddede, seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklar ve gerektiğinde bu hazırlıkların uygulamaya konulması sırasında millî gücü oluşturan asıl kaynak olarak gerçek kişilerle, bun ların sahip olduğu mal ve hizmet kapasitesi ve maddî gücü ulaştıran kamu ve özel kurum ve kuruluşları na ait mal ve hizmetlere uygulanacak yükümlülükler yanında, Seferberlik ve savaş hallerinde ihtiyaçların yurt içi kaynaklardan karşılanabilmesini sağlayacak ve uygulamada en az sorun ortaya çıkaracak planla manın yapılabilmesi için, yurt içi kaynak bilgilerinin tam ve doğru olarak tespit edilmesi amacıyla kamu ve özel sektör tarafından yurt içinde imal edilen ve üretilen mal ve hizmetlerin cins, miktar ve vasıfla rının 'bilinmesine ihtiyaç duyulduğundan, istenen bilgilerin tam ve doğru olarak verilmesi, böylece yapılacak planların doğru bilgilere dayandırılması sağlanmak istenmiştir.
— Bu madde ile, Anayasanın 122 nci maddesinde belirtilen, seferberliğin ilanını gerektiren olayların vukuu halinde, Bakanlar Kurulu Kararıyla seferberlik ilân edilebileceği; uygulamaya esneklik ge tirmek ve zaman kaybını önlemek amacıyla seferberliğin başlama gün ve saatinin Bakanlar Kurulu Karar namesinde belirleneceği seferberlik ilan kararının aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunu lacağı esası getirilmiştir.
— Tasarının bu maddesi ile, seferberlik kararının alınmasını gerektiren duruma karşı uygun tedbirlerin alınması, uygulamada karşılaşılabilecek güçlüklerin önlenebilmesi amacıyla, Genelkurmay Başka nının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca görevlendirilecek komutanların kendi sorumluluk bölgelerinde 1402 sayılı Sı'kı yönetim Kanununda yazılı tedbirleri almak ayrıca, kara, deniz ve hava sahalarında askerî ve ida rî yasak bölgeler ihdas etmek, bu amaçla bazı yasaklar uygulamak, asayiş ve emniyeti sağlamak ve devam ettirmek, hava ve deniz limanları ile hudutları kontrol etmek yıkıcı faaliyetleri önlemek, düşman ajanlarını ve kaçakları arayıp bulmak için gerekli tedbirleri tespit etmek, bu faaliyetlerin icrasında mülkî makamlar ve 'kolluk kuvvetleri ile işbirliği yapmak, gerektiğinde bu kuvvetleri hareket komutasına almak gibi görev yetki ve sorumlulukları belirlenmiştir.
— Bakanlar Kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları başlıklı sözkonusu madde ile, sefer berlik ilan edilmesi halinde Bakanlar Kurulunun, gerekli hazırlıkları uygulamaya koyabileceği, seferberlik ile ilgili kanunlarda yer alan yükümlülüklerin hangilerinin, ne zaman, kimlere uygulanacağını kararname ile tespit edebileceği, sıkıyönetim ilan edebileceği olağanüstü hal uygulamasına son verebileceği açıklan mıştır.
— Bu madde ile seferberlik uygulamasına, Bakanlar Kurulu kararı ile son verileceği, sefer berliğin, bu kararın Cumhurbaşkanı tarafından onaylandığı gün saat 24.00'te sona ereceği, duyuru işlem lerinin tüzükte açıklanacağı esası getirilmiştir.
— Savaş halinin ilanına ilişkin sözkonusu madde ile, Anayasanın 87 ve 92 nci maddelerinin ışığında, savaş ilanına Türkiye Büyük Millet Meclislinin karar vereceği, acil durumlarda Cumhurbaşkanı nın da Silâhlı Kuvvetlerin kullanılmasını kararlaştıra bileceği, bu kararın Bakanlar Kurulunca başlangıç gün ve saati belirtilerek açıklanacağı ilkesi getirilmiştir.
— Tasarının bu maddesinde savaş halinin seferberlik ilan edilmeden başlaması durumun da, derhal seferberlik ilan edilerek seferberlik için yanlan hazırlıkların uygulamaya konulması, seferberlik daha önce ilan edilmiş ise alınan tedbirlerin uygulanmasına devam edilmesi ve savaş haline ilişkin kanunî mevzuatın uygulanma şekil ve şartlarının belirlenmesi konularındaki Bakanlar Kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları açıklanmıştır.
— Bu madde ile, savaş halinin sona ermesi ve bununla ilgili hükümlerin kaldırılma zama nının tespitinde Bakanlar Kuruluna yetki verilmekte, bu kararın Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına Millî Güvenlik Konseyi (S. Sayısı : 70ı8) sunulacağı 'belirtilmek suretiyle, görev, yetki ve sorumlulukların mevzuaita uygun olarak yerine getîrilmesi esası 'benimsenmiştir.
— Sözkonusu madde ile, Anayasanın 13 üncü maddesi ilkelerine uygun olarak, Devletin ül kesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne ve millî egemenliğine yönden, toplumda korku, yılgınlık ve deh şet yaratmak isteyenlerin tou tür emellerini eyleme dönüştürmeleri ile başlatılan hareketi, en kısa sürede ber taraf edebilmek veya 'bu tür hazırlıkların başladığının kesin olarak tespit edilmesinden sonra gerekli ted birlerin alınabilmesi için, Genelkurmay Başkanının teklifi üzerine, Cumhurbaşkanının gereken yerlerde, Si lâhlı Kuvvetlerin kullanılmasına karar verebileceği ye bu hallerde savaş hükümieriinin uygulanacağı belirlen miştir.
— Tasarının bu maddesi İle, Bakanlar Kurulunun seferberlik ilan edilmese dahi, fiilî çatış manın başlaması halinde, tasarının 15 inci maddesinin 1 inci ve 3 üncü bendlerinde belirtilen yetkilerini kul lanmaya ilişkin kararname çıkarabileceği, savaş hali ilan edilmeden çatışmanın haşlaması halinde 'bu çatış mayı başlatanlar hakkında da savaşa ve seferberliğe ait hükümlerin uygulanacağı diğer kanunlardaki sa vaş halinde tatbik edilecek hükümlerin yürürlüğe gireceği açıklanmak istenmiştir.
— Bu maddede, seferberlik uygulaması ile Sıkıyönetim Komutanının yetkilerini de haiz ola rak göreve başlayacak olan komutanların istemi halinde 11 inci madde uyarınca tespit ve ilan edilen böl gelerde, 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanununun 15 inci maddesinde yazılı sudan işleyen veya bu suçlara işti rak edenlerin askerî mahkemelerde yargılanacakları belirtilmiş, 1402 sayılı Kanunun 21 inci maddesi hük mü saklı tutulmuştur. '
— Sözkonusu madde ile, tasarıda bdirtilen hükümlere uymayanlara, eylemleri daha ağır bir suç oluşturmadığı takdirde 'barış dönemi ile seferberdik ve savaş hallerinde verilecek cezalar belirtilmiş, ey lemleri diğer kanunlarda yer alan hükümlere göre daha ağır bir suç oluşturduğu takdirde ilgili kanun hü kümlerinin uygulanacağı açıklanmıştır.
— Tasarının bu maddesi ile, seferberlik hazırlıkları ve uygulaması ile ilgili gend esasların, kanunun yayımlanmasından itibaren 'bir yıl içerisinde Genelkurmay Başkanlığının görüşleri alınarak hazır lanacak tüzükle tespit edileceği hükmü getirilmiştir.
— Sözkonusu madde ile, 1211 sayılı Seferberlik Kanunu ile ek ve değişikliklerinin bu ka nunla yürürlükten kaldırılacağı belirtilmiştir.
— Tasarının bu maddesi ile, yürürlükteki diğer kanunlarda yapılan atıflara işlerlik kazandır mak ve doğacak tereddütleri ortadan kaldırmak için 1211 sayılı Seferiberlik Kanunu ile ek ve değişiklikle rine yapılan atıflar, bu kanunun ilgili hükümlerine yapılmış olarak kabul edilmiştir.
— Bu madde ile, gerekli hazırlıkların yapılabilmesi için, kanunun yayımlanmasından itiba ren altı ay sonra yürürlüğe gireceği açıklanmıştır.
— Tasarının bu maddesinde, kanun hükümlerinin Bakanlar Kurulu tarafından yürütüleceği hükme bağlanmıştır.