Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

Çevre Kanunu uyarınca gemilerden kaynaklanan deniz kirliliğine uygulanan idari yaptırımlarda geminin büyüklüğü esas alınmaktadır. Çevre Kanunu’nun 20 nci maddesi uyarınca gemilere verilen idari para cezaları, groston başına belirlenen aralıklara göre uygulanmakta olup bu aralıklar; 0 ila 1000 groston, 1000 ila 5000 groston ve 5000 grostondan büyük gemiler şeklindedir.

Gelişen teknoloji ile gemi tonajlarının büyüdüğü göz önünde bulundurulduğunda mevcut hesaplama yöntemi büyük tonajlı gemiler bakımından tatbik edilecek idari para cezası miktarını orantısız olarak arttırmaktadır. Bu çerçevede; Çevre Kanunu’nun 20 nci maddesinin (ı) bendinde yer alan ve gemiler için uygulanan cezalarda 100.000 grostondan büyük gemiler için ceza miktarının 100.000 groston esas alınarak hesaplanması ve 5.000 grostondan büyük gemilerin evsel vb atıksular ile katı atıklarından kaynaklanan kirliliklerde uygulanacak cezalarda kirliliğin niteliği ve aynı bentte yer alan kirli balast suları için uygulanan cezaların esas alınmasına yönelik düzenlenme yapılması amaçlanmaktadır.

Madde ile, kıyıda otopark ihtiyacının karşılanması ve kıyının kamu tarafından etkin kullanımının sağlanması amacıyla mevcut düzenlemenin özüne bağlı kalınarak dolgu alanında, dolgu yüzeyinden görünmemek ve açığa çıkmamak üzere yer altı otoparkı yapımına imkân sağlanması amaçlanmaktadır.

Madde ile, serada sebze ve meyve üretiminin teşvik edilmesi ve ekosisteme zarar verilmeden var olan potansiyelin üretime kazandırılabilmesi amacıyla, ekli krokide gösterilen alanda sera konulu tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesi kurulabilmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.

Ekli krokide gösterilen yerde kurulacak sera konulu Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesinde otomasyon sistemli modern sera işletmeleri kurulacaktır. Söz konusu seralar üretime başladığında direkt olarak yaklaşık 2000 kişi, dolaylı olarak toplamda yaklaşık 5000 kişinin istihdam edilmesi beklenmektedir. İklimsel olarak uygun olan Adana ili Karataş ilçesinde, altyapı imkânları sağlanmış ve modern arıtma tesisleri yapılmış olan bölgede ileri teknolojik seralarda ürünler üretilerek ülke ekonomisine katkı sağlanacaktır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununa eklenen ek 3 üncü madde uygulamaları birçok belediyemizde henüz tamamlanamamıştır. Maddenin doğrudan belediye gelirleri üzerinde etkili olması nedeniyle söz konusu maddenin açıklanması ve uygulamaya yön verilebilmesi amacına matuf olmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına usul ve esas belirleme hususunda açıkça yetki verilmesi öngörülmektedir.

2020 ve 2021 yılları Merkezi Yönetim Bütçe Kanunlarında İl Özel İdareleri ve bunların bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketler tarafından yapılan bazı borçlanmaların aynı maddenin (d) bendinde belirtilen kısıtlamaya tabi olmayacağına ilişkin düzenlemenin Anayasa Mahkemesince ilgili Kanununda düzenlenmesi gerektiği gerekçesiyle iptal edilmiş olması sebebiyle, 5302 sayılı Kanuna hüküm eklenmektedir.

Ayrıca maddede adı geçen Bakanlık ve idarelerin görev alanları ve isimlerinde yapılan değişikliklere yönelik düzenleme yapılmaktadır.

2020 ve 2021 yılları Merkezi Yönetim Bütçe Kanunlarında Belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketler tarafından yapılan bazı borçlanmaların aynı maddenin (d) bendinde belirtilen kısıtlamaya tabi olmayacağına ilişkin düzenlemenin Anayasa Mahkemesince ilgili Kanununda düzenlenmesi gerektiği gerekçesiyle iptal edilmiş olması sebebiyle, 5393 sayılı Kanuna hüküm eklenmektedir.

Ayrıca maddede adı geçen Bakanlık ve idarelerin görev alanları ve isimlerinde yapılan değişikliklere yönelik düzenleme yapılmaktadır.

İlgili kanunları gereğince mahalli idarelere kaynak aktarılması öngörülen düzenlemelerin uygulanmasında 5779 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki hüküm nedeniyle tereddütlerin ortaya çıkmaması için yılları merkezi yönetim bütçe kanunlarında “Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri bütçelerinden özel kanunları gereğince mahalli idarelere aktarılması gereken ödenekler hakkında 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uygulanmaz.” hükmüne yer verilmiştir. Ancak Anayasa Mahkemesinin 24/2/2022 tarihli ve 2022/19 sayılı Kararı’yla 2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda yer alan söz konusu hüküm iptal edilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı dikkate alınarak, uygulamada yaşanabilecek tereddütlerin giderilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan amaçlara uygun bir şekilde mahalli idarelere yardım yapılabilmesini sağlamak amacıyla düzenlenme yapılmaktadır.

6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun uygulanması ile ilgili tereddütleri gidermek, düzenleyici ve yönlendirici işlemler yapmak hâlihazırda 1 sayılı CBK’nin 97 nci ve 100 üncü maddeleri kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yürütülmektedir. Öte yandan yerel yönetimlerle ilgili İçişleri Bakanlığından alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına tevdi edilen görevler idari vesayete ilişkin olup idari vesayetle ilgili yetkilerin ise Anayasamızın 127 nci maddesi uyarınca Kanunla düzenlenmesi ve Kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde yürütülmesi gerekmektedir. Buna rağmen görev devriyle ilgili yasal değişiklikleri içeren 29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanun’da, konunun düzenleme kapsamında yer almaması nedeniyle uygulamaya ilişkin ihtilaflar ortaya çıkmaktadır. Madde ile bu ihtilafların giderilmesi amaçlanmaktadır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununa eklenen ek 3 üncü madde uygulamaları birçok belediyemizde henüz tamamlanamamıştır. Bu sebeple kırsal mahalle ve kırsal yerleşik alan özelliği devam eden yerlerden, 6360 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin onbeşinci fıkrası kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan köylerde, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre alınması gereken emlak vergisi ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken vergi, harç ve katılım paylarına ilişkin istisna süresinin 31/12/2025 tarihine kadar devamının sağlanması amaçlanmaktadır. Ayrıca, söz konusu yerlerde 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi, 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi ile (5) numaralı bendi, 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendi hükümlerinin uygulama süresinin ve bu yerlerde içme ve kullanma suları için ücretin en düşük tarifesinin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenmesine ilişkin uygulamanın 31/12/2025 tarihine kadar uzatılması yönünde düzenleme yapılmaktadır.

Diğer taraftan geçici 1 inci maddenin yirmidokuzuncu fıkrasında da tüzel kişiliği kaldırılarak tek mahalleye dönüşen beldelerde içme ve kullanma sularından alınacak ücretin, mevcut en düşük tarifenin %50’sini geçmeyeceğine ilişkin hükmün süresinin 31/12/2025 tarihine kadar uzatılması amaçlanmaktadır.

İklim Değişikliği Başkanlığı, multidisipliner bir alan olan iklim değişikliği konusuna uzmanlıkla eğilen bir kurumdur. Bu doğrultuda ihtiyaç duyulan uzman personelin merkez teşkilatı kadrolarından karşılanması ile Başkanlığın uzman personel ihtiyacının giderilmesi amaçlanmaktadır.

Yürürlük maddesidir.

Yürütme maddesidir.